Γιατί οι ηγέτες με υψηλή συναισθηματική νοημοσύνη πετυχαίνουν περισσότερα;

Η νοημοσύνη (IQ) είναι η ικανότητα μας να σκεφτόμαστε, να μαθαίνουμε, να καταλαβαίνουμε και να λύνουμε προβλήματα. Παραδοσιακά, μετριέται με το IQ (Δείκτη Νοημοσύνης), που εστιάζει σε λογικές, μαθηματικές και γνωστικές ικανότητες. Για παράδειγμα, το πόσο καλά μπορείς να λύσεις ένα μαθηματικό πρόβλημα ή να θυμηθείς πληροφορίες.

Από την άλλη πλευρά, η συναισθηματική νοημοσύνη (EQ) δεν έχει να κάνει με το πόσο έξυπνος είσαι, αλλά με το πόσο καλά καταλαβαίνεις και διαχειρίζεσαι τα συναισθήματά σου και των άλλων. Περιλαμβάνει ικανότητες όπως:

• Να αναγνωρίζεις τι νιώθεις και γιατί.

• Να ελέγχεις τα συναισθήματά σου, αντί να τα αφήνεις να σε ελέγχουν.

• Να καταλαβαίνεις πώς νιώθουν οι άλλοι και να συμπάσχεις μαζί τους.

• Να επικοινωνείς αποτελεσματικά και να λύνεις συγκρούσεις.

  
  

Ενώ το IQ μπορεί να σε βοηθήσει να πετύχεις ακαδημαϊκά ή επαγγελματικά, το EQ είναι αυτό που σε βοηθά να χτίσεις υγιείς σχέσεις, να αντιμετωπίσεις το στρες και να ζήσεις μια πιο ισορροπημένη και ευτυχισμένη ζωή. Συνοπτικά, η νοημοσύνη μας βοηθά να λύνουμε προβλήματα, ενώ η συναισθηματική νοημοσύνη μας βοηθά να διαχειριζόμαστε τις σχέσεις και τα συναισθήματά μας. Και οι δύο είναι σημαντικές, αλλά το EQ είναι αυτό που μας κάνει πιο "ανθρώπινους".

Ο όρος "συναισθηματική νοημοσύνη" εισήχθη επισήμως για πρώτη φορά το 1990 από τους ψυχολόγους Mayer και Salovey, οι οποίοι την περιέγραψαν ως την ικανότητα:

• Να καταλαβαίνεις πώς νιώθεις εσύ και πώς νιώθουν οι άλλοι, καθώς και να ξέρεις πώς να ενεργήσεις σε κάθε περίπτωση.

• Να αναγνωρίζεις τι σε κάνει να αισθάνεσαι καλά ή άσχημα και να έχεις τις δεξιότητες να μεταφέρεις τον εαυτό σου από μια αρνητική σε μια θετική κατάσταση.

• Να διαθέτεις συναισθηματική αυτογνωσία, ευαισθησία και ικανότητες διαχείρισης που να συμβάλουν στην ευτυχία και επιβίωση.

• Να έχεις την ικανότητα να αντιλαμβάνεσαι, να κατανοείς τα συναισθήματα και να τα εκφράζεις με ακρίβεια,χρησιμοποιώντας τα για να υποστηρίξεις τη σκέψη και την λογική

• Να μπορείς να διαχειρίζεσαι τα συναισθήματα σου ώστε να ενισχύεις τη συναισθηματική και διανοητική ανάπτυξη.

                                                 Διαφορές μεταξύ IQ και EQ

• Η διανοητική νοημοσύνη (IQ) είναι σε μεγάλο βαθμό προκαθορισμένη από τη γέννηση, αναπτύσσεται μέχρι μια συγκεκριμένη ηλικία και μετά σταθεροποιείται. Αντίθετα, η συναισθηματική νοημοσύνη (EQ) μπορεί να αναπτυχθεί και να βελτιωθεί σε οποιαδήποτε φάση της ζωής μας.

• Το IQ σχετίζεται με τη λογική και την αναλυτική σκέψη, ενώ το EQ αφορά τη διαχείριση των συναισθημάτων, τόσο προς τον εαυτό μας όσο και προς τους άλλους.

• Το IQ έχει περιορισμένη επίδραση στις διαπροσωπικές σχέσεις, ενώ το EQ παίζει κεντρικό ρόλο στη δημιουργία και διατήρηση υγιών σχέσεων με τους γύρω μας.

• Το IQ είναι απαραίτητο για την ολοκλήρωση εργασιών και την επίλυση προβλημάτων, ενώ το EQ είναι απαραίτητο για τη διαχείριση και την ενίσχυση των σχέσεων, τόσο στην προσωπική όσο και στην επαγγελματική ζωή.

                                Τα 5 βασικά στοιχεία της Συναισθηματικής Νοημοσύνης

1. Αυτογνωσία (Self-awareness): Αφορά την ικανότητα να αναγνωρίζεις και να καταλαβαίνεις τα συναισθήματά σου, να αξιολογείς τις δυνατότητές σου και να έχεις αυτοπεποίθηση.

2. Αυτοσυγκράτηση (Self-regulation): Η ικανότητα να ελέγχεις και να διαχειρίζεσαι τα συναισθήματά σου, να είσαι πειθαρχημένος, αξιόπιστος, ευσυνείδητος, προσαρμοστικός και ανοιχτός σε νέες ιδέες και καινοτομίες.

3. Κίνητρο (Motivation): Είναι η επιθυμία να πετύχεις τους στόχους σου, η δέσμευση προς τις προσπάθειές σου, η πρωτοβουλία και η αισιοδοξία, ακόμα και αντιμέτωπος με δυσκολίες.

4. Ενσυναίσθηση (Empathy): Είναι η ικανότητα να καταλαβαίνεις και να νιώθεις τα συναισθήματα των άλλων, να βοηθάς και να υποστηρίζεις τους γύρω σου, σεβόμενος τις διαφορές και να ενισχύεις την ανάπτυξη των άλλων.

5. Κοινωνική ευελιξία (social skills): Η ικανότητα να επικοινωνείς αποτελεσματικά, να ασκείς επιρροή, να αναλαμβάνεις ηγετικούς ρόλους, να διαχειρίζεσαι αλλαγές, να επιλύεις διαφωνίες, να δημιουργείς και να διατηρείς δυνατούς δεσμούς, καθώς και να συνεργάζεσαι και να εργάζεσαι ομαδικά.

                      Τρόποι για να ενισχύσετε τη συναισθηματική σας νοημοσύνη

Για να αναπτύξει κανείς τη συναισθηματική του νοημοσύνη, απαιτείται αρκετή υπομονή και, πάνω από όλα, σθεναρή θέληση. Με εξάσκηση, η συναισθηματική σας νοημοσύνη μπορεί να βελτιωθεί σημαντικά! 

Ορισμένες πρακτικές που μπορούν να βοηθήσουν είναι οι εξής:

1. Αναγνωρίστε τα συναισθήματά σας. Είναι σημαντικό να καταλαβαίνετε τι νιώθετε και γιατί.

2. Αναλάβετε την ευθύνη για τα συναισθήματά σας. Μην τα αποδίδετε σε άλλους, αλλά μάθετε να τα διαχειρίζεστε.

3. Προσπαθήστε να προβλέψετε τα συναισθήματά σας. Αντιμετωπίζοντας διάφορες καταστάσεις, σκεφτείτε πώς μπορεί να αντιδράσετε συναισθηματικά και προετοιμαστείτε.

4. Ελαττώστε την επιθετικότητά σας. Προσπαθήστε να αντιδράτε με περισσότερη ηρεμία και αυτοέλεγχο, ακόμα και σε δύσκολες στιγμές.

      Με την ανάπτυξης της Συναισθηματικής Νοημοσύνης, ένα άτομο μπορεί να:

• Κατανοεί τα συναισθήματα και τα κίνητρα των άλλων, καθώς και τις ανάγκες και τις απαιτήσεις των ανθρώπων γύρω του.

• Να δημιουργεί κίνητρα για τον εαυτό του, ενθαρρύνοντας την προσωπική του ανάπτυξη και επίτευξη στόχων.

• Να ελέγχει τα συναισθήματά του, διατηρώντας την ψυχραιμία και την ισορροπία ακόμα και σε δύσκολες καταστάσεις.

• Να λειτουργεί πιο αποτελεσματικά υπό πίεση, διατηρώντας την παραγωγικότητα και την ηρεμία.

• Να συνεργάζεται με άλλους για την επίτευξη κοινών στόχων, ενισχύοντας την ομαδική δουλειά.

• Να εμπνέει και να ηγείται, καθοδηγώντας και ενθαρρύνοντας τους γύρω του.

• Να παίρνει πρωτοβουλίες, δείχνοντας αυτοσυγκράτηση και αποφασιστικότητα.

• Να αναγνωρίζει τους κινδύνους, χωρίς όμως να φοβάται να πάρει ρίσκα.

• Να αποκτάει αυτοπεποίθηση και αισιοδοξία, πιστεύοντας στις δικές του ικανότητες.

• Να καθορίζει σωστά τις προτεραιότητες, ιεραρχώντας τους στόχους και τις ανάγκες του.

• Να διαχειρίζεται τις διαφωνίες με ωριμότητα και αποτελεσματικότητα.

• Να αναπτύσσει ικανότητες πειθούς και επικοινωνίας, προωθώντας τη συνεργασία και την κατανόηση.

Ο Γκαίτε είχε πει κάποτε ότι “διαμορφωνόμαστε από αυτά που αγαπάμε”, υπονοώντας ότι η ευφυΐα μπορεί να είναι ένα “καλούπι” που προέρχεται από την καρδιά. Όταν η γνώση δεν εγκαθίσταται μόνο στο μυαλό, αλλά και στην καρδιά, τότε το μάθημα μεταμορφώνεται σε σοφία.